Po godzinach

>>> Rehabilitacja zwierząt - część II (lek. wet. Ava Sawaszkiewicz)

 

II część


Wybór metody

Warunkiem skuteczności działania jest dobranie odpowiedniej metody a więc odpowiedniego bodźca. Spowoduje on konkretną reakcję organizmu o pożądanym działaniu.   Równie ważnym czynnikiem jest dobranie odpowiedniej dawki. Dotyczy to zarówno dawki pojedynczego zabiegu jak i  dawki serii zabiegowej czyli: liczby zabiegów w serii, częstości ich stosowania oraz stopniowalności dawki. Wybór bodźca zależy także od:  

* innych  czynników działających w tym samym czasie (stosowane inne zabiegi, przyjmowane leki),

* rodzaju tkanki na którą działa (jej pobudliwości, grubości, uwodnienia, ukrwienia, owłosienia, przyzwyczajenia do bodźca),

* typu bodźca,  sposobu jego działania, sposobu aplikacji, czasu działania, okolicy, wielkości powierzchni ciała, częstotliwości działania bodźców, siły, natężenia, ilości,

* zaburzeń.

Oprócz tego na reakcję organizmu wypływają:  zaburzenia współistniejące, wiek, waga, stan zdrowia, rodzaj i okres choroby, płeć,  fizjologiczny stan (zmęczenie, wypoczynek, stres, ciąża, przeziębienie), nawet rytmy biologiczne czy wpływ środowiska np. zmiany ciśnień , cykle hormonalne np. niewydolność tarczycy, cieczka // rujka

Fizjoterapeuta dobierając odpowiednią dawkę kieruje się regułą Arndta-Schiltza.  Bodźce zbyt słabe nie dadzą pożądanego efektu. Bodźce  byt silne mogą okazać się tragiczne w skutkach. Jedynie bodźce odpowiednio dobrane działać będą w pożądany sposób usprawniając procesy życiowe organizmu.  Nie należy działać na własną rękę lecz koniecznie korzystać z  konsultacji  ze specjalistą – lekarzem weterynarii bądź zoofizjoterapeutą.


Praca z psem jako pacjentem zdecydowanie różni się od pracy z człowiekiem. Pomimo, że w wielu przypadkach technika działań i sprzęt jest podobny (często nawet ten sam) to musi  być w odpowiedni sposób zaadoptowany dla  zwierząt,  które zdecydowanie różnią się od nas. Znaczenie mają tu nie tylko zagadnienia związane z procesami zachodzącymi w samych organizmach ale wpływ mają czynniki widoczne już na pierwszy rzut oka: budowa skóry, sierść.


Zawsze przed podjęciem decyzji o zastosowaniu fizjoterapii  konieczne jest sprawdzenie czy pacjent  może być poddany zabiegowi . Należy go zbadać i dobrać odpowiedni dla danego przypadku plan terapeutyczny.  Dokonując wyboru  trzeba też brać  pod uwagę sprawę bezpieczeństwa wszystkich zaangażowanych w terapię (zwierzęcia, fizjoterapeuty, właściciela). Warto też uwzględnić możliwości i „preferencje” samego pacjenta czyli zadbać o to by zwierzę poddawało się terapii bez stawiania oporu.

Dopiero wówczas będzie można myśleć o sukcesie.      


Przygotowanie do zabiegów i  konsultacji

Na ogół wizyty umawiane są telefonicznie na konkretny dzień i konkretną godzinę.

➢    Należy przynieść historię zwierzęcia, wyniki badań krwi czy innych badań dodatkowych à opis usg, zdjęcia rtg.  Wskazane jest posiadanie informacji  od lekarza prowadzącego o chorobie podstawowej, jej okresie i chorobach współistniejących pacjenta.

➢    Spisać (bądź przynieść)  leki czy suplementy diety podawane zwierzęciu aktualnie lub przeciągu ostatnich 2 tygodni.  

Pierwsza wizyta na ogół trwa dość długo należy bowiem dokładnie zbadać pacjenta, przejrzeć dokumentację i wraz z właścicielem wybrać odpowiednią terapię. Często pierwsza konsultacja wcale nie kończy się zabiegiem.  


Częstość zabiegów

Reakcja organizmu na pojedynczy bodziec nie jest identyczna z wynikiem działania serii bodźców. Bywa tak, że jednorazowo zastosowany bodziec działać będzie odwrotnie niż w seryjnym  stosowaniu. Seryjne stosowanie tych samych bodźców czy też bodźców o podobnym działaniu usprawnia i utrwala zmiany naprawcze  - to dopiero dać może pożądany efekt.  Dlatego zabiegi fizjoterapeutyczne stosować należy tylko w seriach. Liczba  zabiegów i  ich czas trwania zależne są przede wszystkim od stanu pacjenta oraz metody stosowanej fizjoterapii.  

Zabiegi na ogół trwają  30 – 60minut, a w serii mieści się zwykle siedem, dziesięć lub czternaście spotkań.  Zależnie od dolegliwości, metody itp...przeprowadza się zabiegi  codziennie bądź 2  - 3 razy w tygodniu.

Zależnie od problemu, reakcji zwierzęcia oraz dyspozycyjności właściciela podejmowana jest decyzja o powtarzalności  serii bądź zaprzestaniu terapii.

Czasami konieczne jest wydłużenie serii (w niektórych metodach czy przypadkach medycznych stosować należy je dożywotnio), powtórzenie serii po 3 miesiącach, powtórzenie po 6 miesiącach, powtórzenie po roku.... . Jednak bardzo często ostatnie spotkanie w serii jest tym po którym nie ma już potrzeby widywać się z pacjentem w celach terapeutycznych.


Przebieg zabiegu

Osoba wykonująca zabieg zawsze ma obowiązek wyjaśnienia na czym będzie on polegać oraz jaką rolę będzie w nim /nich pełnił sam właściciel. Jest to bardzo ważne gdyż podczas większości zabiegów terapeutycznych właściciel bezpośrednio w nich uczestniczy a co za tym idzie może być (zależnie od stosowanej metody) narażony na działanie używanych bodźców. Do osoby przeprowadzającej zabiegi należy więc wywiad czyli wypytanie opiekuna zwierzęcia nie tylko o problemy zwierzęcia ale również o problemy natury medycznej samego opiekuna w celu wykluczenia przeciwwskazań.

    Ponieważ konieczne są spotkania regularne, często codzienne, wszystkie działania powinny być (o ile to możliwe) dla zwierzęcia przejrzyste i przyjemne. Nawet najbardziej uparci i wrogo nastawieni pacjenci potrafią  przyzwyczaić się do działań fizjoterapeuty.  Często zdarza się, że sami przynoszą kocyk, ustawiają się w odpowiedniej pozycji i cierpliwie czekają.

    Podczas zabiegów nie szczędźmy nagradzania choćby w formie ustnej pochwały, pieszczot czy też nagród smakowych. Można je podawać podczas zabiegów albo bezpośrednio po nich zależnie od przyzwyczajeń i zachowania samego pacjenta.

Jeśli wybierzemy nagrodę smakową pamiętajmy aby była ona niewielka. Zwierzęta cieszy fakt otrzymania samej nagrody a nie jej wielkość. Wystarczy więc aby była wielkości pestki czereśni.  To szczególnie ważne bo często nasi pacjenci mają problem z nadwagą a liczy się każda kaloria. Warto odstąpić od karmienia zwierzęcia na kilka godzin przed zabiegiem co podniesie atrakcyjność mini nagrody. Gdy zestresowane zwierzę daje znać, że jedynie pragnie powrotu do domu to spokój właściciela i nagrody choćby słowne po 2 – 3 spotkaniach zmieniają jego nastawienie.  


Zainteresowanie rehabilitacją zwierząt jest coraz większe. Rezultaty uzyskiwane u poszczególnych pacjentów są zauważane przez wielu właścicieli. Rehabilitacja zwierząt dynamicznie się rozwija nie tylko ze względu na dobre wyniki uzyskiwane dzięki zabiegom rehabilitacyjnych ale także dzięki wzrostowi świadomości właścicieli zwierząt.  

Miejmy nadzieję, że w przyszłości tak jak i u ludzi a także w wielu innych krajach pooperacyjna rehabilitacja zwierząt stanie się standardem dla pacjentów leczonych ortopedycznie i neurologicznie.

lek. wet. Ava Sawaszkiewicz

 
Członkowie stowarzyszenia Labrador Retriever Team składają Pani lek. wet. Avie Sawaszkiewicz serdeczne podziękowania za życzliwość i za poświęcony czas na przygotowanie powyższego tekstu.

 

[powrót]