Po godzinach

>>> Historia polskiej kynologii

Rozwój kynologii na ziemiach polskich zapoczątkowany został w warunkach, kiedy Polska nie była suwerennym państwem. Gdy w drugiej połowie XIX wieku w Anglii, w Niemczech i we Francji przystępowano do świadomej hodowli psów rasowych, tworzono organizacje kynologiczne i zakładano księgi rodowodowe, na ziemiach polskich, gospodarczo zacofanych pod rządami zaborców, nie było miejsca na racjonalną hodowlę. Najprężniej kynologia rozwijała się jednak w zaborze rosyjskim.

Dopiero po odzyskaniu niepodległości po I wojnie światowej zaczęły powstawać pierwsze formy organizacji kynologii polskiej. Były to jednak nieskoordynowane kluby i stowarzyszenia, działające w rozproszeniu na terenie całego kraju. Zaczęły one organizować wystawy, z których największe odbywały się w Warszawie i we Lwowie. Pierwsza Wszechpolska Wystawa Psów Rasowych odbyła się w Warszawie w 1925 r., a pierwszą organizacją kynologiczną był Polski Związek Hodowców Psów Rasowych, który powstał rok wcześniej – w 1924 r. Wtedy to została założona Księga Rodowodowa i Księgi Wstępne. Na terenie całego kraju istaniały jednak liczne kluby i stwarzało to potrzebę ujednolicenia form organizacyjnych i ustalenia zasad prowadzenia hodowli, regulaminów wystaw itd. W 1935 r. został utworzony Międzyklubowy Komitet Kynologiczny, który doprowadził 28 lipca 1938 r. do uchwalenia statutu Polskiego Kennel Klubu. Zamierzeniem Międzyklubowego Komitetu Kynologicznego jako pierwszej organizacji ogólnopolskiej było przystąpienie do FCI, jednak przeszkodził temu wybuch II wojny światowej.

 

 


Wojna i okupacja spowodowały poważne wyniszczenie pogłowia psów rasowych w Polsce. Ocalałe sztuki często nie miały udokumentowanego pochodzenia, więc ryzykowne było włączanie ich do hodowli. Ponadto wielu organizatorów kynologii, sędziów i hodowców nie doczekało wyzwolenia. Z przedwojennych hodowli zostały nieliczne przydomki hodowlane, ale bez materiału hodowlanego. W takiej sytuacji koniecznością było powołanie ogólnopolskiej organizacji kynologicznej. Nastąpiło to 5 maja 1948 r. na zebraniu organizacyjnym w lokalu Polskiego Związku Łowieckiego w Warszawie przy ulicy Nowy Świat 35. Tak oto został powołany Związek Kynologiczny w Polsce. Wybrano władze naczelne z prezesem Władysławem Wolskim na czele. Powołano jednocześnie oddziały w terenie oraz sędziów kynologicznych.

Związek Kynologiczny w Polsce stał się odtąd centralną organizacją polskiej kynologii, jednocząc hodowców oraz miłośników psów rasowych. Przystępując do pracy, władze zmuszone były zacząć od otwarcia Księgi Wstępnej dla psów w typie rasy, a nie mających udokumentowanego pochodzenia, i Księgi Rodowodowej dla psów należących do hodowców posiadających ich rodowody (ale takich była niewielka liczba). Jednocześnie organizowano oddziały terenowe. W krótkim czasie zainteresowanie Związkiem Kynologicznym, mimo powojennych warunków, okazało się bardzo duże, co świadczyło o istniejącym zapotrzebowaniu społecznym na tego typu działalność jako formę odskoczni od kataklizmu wojennego. Szybko zapełniały się Księgi Wstępne, rosła Księga Rodowodowa, a przyczyniły się do tego w dużym stopniu pierwsze powojenne wystawy (Wrocław – 1948 r., Warszawa – 1949 r.), które cieszyły się dużym powodzeniem, głównie zwiedzających, których było znacznie więcej niż na wystawach przedwojennych.

Już w pięć lat po narodzinach Związek liczył 12 oddziałów, około 5 tysięcy członków i tyle samo psów. W tym okresie na wystawach dominowały psy ras myśliwskich, głównie wyżły angielskie i niemieckie. Zaczęły powstawać też ośrodki szkolenia psów myśliwskich, służbowych i obrończych. Otwarto nawet ośrodek szkolenia psów przewodników dla ociemniałych.

 

 


Od samego początku Związek z dużą troską starał się odbudować i rozpowszechnić rasy rodzime: owczarka podhalańskiego, ogara polskiego i polskiego owczarka nizinnego. Ta ostatnia rasa może poszczycić się międzynarodową karierą. Natomiast rasą, która najbardziej ucierpiała i została wyniszczona, jest chart polski. W końcu lat pięćdziesiątych ułatwiony kontakt z zagranicą spowodował sprowadzenie do Polski wielu nowych ras niespotykanych dotąd na ringach wystawowych. W związku z tym zwiększyła się znacznie liczba wpisów do Księgi Rodowodowej i nie było już konieczności prowadzenia Ksiąg Wstępnych (zamknięto je z dniem 1 stycznia 1961 r., z wyjątkiem zgłaszanych psów ras polskich o nieznanym pochodzeniu).

Wszechstronny rozwój Związku oraz owocna i intensywna współpraca z zagranicą pozwoliły na nawiązanie kontaktów z FCI. W 1957 r. Związek Kynologiczny w Polsce pod prezesurą Edwarda Mikulskiego zgłosił gotowość przystąpienia do FCI i 15 czerwca Związek został jednogłośnie przyjęty jako pełnoprawny członek FCI.

Opracowanie na podstawie: Psy rasowe w Polsce (1989), praca zbiorowa: T. Borkowski, E. Frankiewicz, M. R. Kryspin, W. Lutyński, G. Ratajczak, E. Rozłubirski, J. Staniszewska-Borkowska, M. Szymankiewicz Rozdział „Historia psa i kynologii”, M. Rudolf Kryspin, str.11-22.

Labrador Retriever Team

[powrót]